4–20 mA ve 0–10 V Farkı: Hangi Analog Sinyal Ne Zaman Seçilir?

4–20 mA, ölçüm bilgisini akımın değeriyle; 0–10 V ise gerilimin değeriyle taşır. İki sinyal de sıcaklık, basınç veya konum gibi sürekli değişen bir büyüklüğü PLC’ye aktarabilir. Seçimi belirleyen, yalnızca sensörün çıkışı değildir: kablo güzergahı, besleme düzeni, analog giriş ve arıza izleme ihtiyacı birlikte değerlendirilir.
Bu rehberdeki WAGO ürünleri
Temel farklar neler?
| Ölçüt | 4–20 mA | 0–10 V |
|---|---|---|
| Ölçüm aralığının başlangıcı | 4 mA | 0 V |
| PLC girişinde ölçülen | Döngü akımı | Sinyal ile referans arasındaki gerilim |
| Kablolamada temel kontrol | Toplam döngü direnci ve gerilim payı | Gerilim düşümü, giriş empedansı ve referans bağlantısı |
| Besleme | İki telli döngüden besleme mümkün; ürüne bağlı | Sensörün ayrı besleme bağlantısı genellikle gerekir |
| Arıza değerlendirmesi | Normal aralık dışındaki değerler teşhis için kullanılabilir | 0 V tek başına gerçek sıfırı arızadan ayırmayabilir |
Akım döngüsü, yeterli besleme gerilimi bulunduğunda kablo direncinin etkisine karşı avantaj sağlar. Ancak “4–20 mA parazitten hiç etkilenmez” denemez. Kablo seçimi, ekranlama ve toprak potansiyeli farkları yine önemlidir.
4 mA neden sıfır ölçüme karşılık gelir?
Ölçüm aralığının alt sınırında akımın tamamen kesilmemesi, “canlı sıfır” olarak adlandırılır. Böylece 4 mA, örneğin sıfır barı ifade ederken döngüde yine akım bulunur. İki telli bir verici bu akımı kendi elektroniğini beslemek için de kullanabilir.
Doğrusal olarak 0–10 bar ölçen varsayımsal bir sensörde 4 mA, 0 bar; 20 mA, 10 bar olsun. 12 mA için sonuç şöyledir: (12 − 4) / (20 − 4) × 10 = 5 bar. Aynı aralığı 0–10 V ile ileten bir sensörde 5 V da 5 barı temsil eder. Bu örnek dönüşüm mantığını gösterir; gerçek cihazın ölçüm aralığı ve veri biçimi ayrıca tanımlanır.
Uzun kabloda yalnızca sinyal tipine bakmak yeterli mi?
Hayır. Akım döngüsündeki vericinin, PLC girişinin ve varsa ayırıcının çalışmak için gerilim payına ihtiyacı vardır. Kablo ve giriş yükü üzerinde düşen gerilim toplam beslemeden karşılanır. Pay yetersizse verici, özellikle üst ölçüm değerlerinde istenen akımı üretemeyebilir.
Örneğin toplam direnç için varsayımsal 300 Ω kabul edilirse 20 mA’daki direnç kaynaklı düşüm 0,02 × 300 = 6 V olur. Buna vericinin asgari çalışma gerilimi ve diğer bileşenlerin gereksinimleri eklenir. Hesap 24 V beslemenin her döngüye yeteceğini göstermez.
PLC giriş uyumu nasıl kontrol edilir?
İlk kontrol, kanalın gerçekten akım mı gerilim mi kabul ettiğidir. Yazılımda aralığı değiştirmek, yalnızca gerilim ölçebilen bir girişi kendiliğinden akım girişine dönüştürmez. Sensör ve girişin bağlantı şemaları birlikte okunur.
Akım bağlantısında döngü beslemesini hangi tarafın sağladığı da belirlenir. Aktif/pasif tanımı üreticinin terminal şemasıyla doğrulanmalıdır; yalnızca “4–20 mA” etiketi bağlantı uyumu için yeterli değildir. İki telli ve üç telli sensörler aynı kablolama düzenini kullanmayabilir.
WAGO 857-414 ve 857-416 ile dönüşüm yönünü seçmek
WAGO 857-414, 0–10 V gerilim sinyalini 4–20 mA akım sinyaline dönüştürür. WAGO 857-416 ise ters yönde, 4–20 mA girişten 0–10 V çıkış üretir. Her iki izolasyon amplifikatörünün beslemesi 24 V DC, modül genişliği 6 mm’dir. Benzer gövdeler dönüşüm yönünün de aynı olduğu anlamına gelmez.
| Model | Giriş → çıkış | Uygulamadaki karşılığı |
|---|---|---|
| 857-414 | 0–10 V → 4–20 mA | Gerilim çıkışlı sensörü uygun akım girişine uyarlama |
| 857-416 | 4–20 mA → 0–10 V | Akım çıkışlı vericiyi uygun gerilim girişine uyarlama |
Örneğin basınç sensörü 0–10 V çıkış veriyor ve kullanılacak PLC kanalı 4–20 mA kabul ediyorsa 857-414 adaydır. Ters yöndeki uyumsuzlukta 857-416 değerlendirilir. Seçimde dönüşüm yönünün yanında doğruluk, tepki süresi, giriş yükü, besleme ve bağlantı şeması kontrol edilir. Sensörün fiziksel ölçüm aralığı PLC’de ayrıca tanımlanır; dönüştürücü, örneğin 0–10 bar bilgisini kendiliğinden program değişkenine yazmaz.
Sık sorulan sorular
4–20 mA kablo kopmasını kesin olarak bildirir mi?
Normal aralığın altına düşen akım, teşhis için yararlıdır; fakat alarm üretmek giriş modülünün ve yazılımın davranışına bağlıdır. Kesin arıza sınırları cihaz belgelerinden alınır.
0–10 V sensör uzun kabloda hiç kullanılamaz mı?
Kullanılabilir. İzin verilen mesafe ve hata; sensör çıkışı, kablo, alıcı empedansı ve ortam koşullarıyla değerlendirilir. Bütün uygulamalar için tek mesafe sınırı yoktur.
Her 4–20 mA sensör iki telli midir?
Hayır. Ayrı beslemeli modeller de bulunur.






